Notice: Function _load_textdomain_just_in_time was called incorrectly. Translation loading for the photo-gallery domain was triggered too early. This is usually an indicator for some code in the plugin or theme running too early. Translations should be loaded at the init action or later. Please see Debugging in WordPress for more information. (This message was added in version 6.7.0.) in /home/idntl/public_html/wp-includes/functions.php on line 6260

Notice: Function _load_textdomain_just_in_time was called incorrectly. Translation loading for the wp-embed-facebook domain was triggered too early. This is usually an indicator for some code in the plugin or theme running too early. Translations should be loaded at the init action or later. Please see Debugging in WordPress for more information. (This message was added in version 6.7.0.) in /home/idntl/public_html/wp-includes/functions.php on line 6260

WordPress database error: [ALTER command denied to user 'idntl_usrfoun'@'localhost' for table `idntl_idndb`.`ahc_visitors`]
alter table ahc_visitors add index idx_vst_date(vst_date)

WordPress database error: [ALTER command denied to user 'idntl_usrfoun'@'localhost' for table `idntl_idndb`.`ahc_browsers`]
ALTER TABLE `ahc_browsers` ADD `site_id` INT(11) NOT NULL DEFAULT '1';

WordPress database error: [ALTER command denied to user 'idntl_usrfoun'@'localhost' for table `idntl_idndb`.`ahc_countries`]
ALTER TABLE `ahc_countries` ADD `site_id` INT(11) NOT NULL DEFAULT '1';

WordPress database error: [ALTER command denied to user 'idntl_usrfoun'@'localhost' for table `idntl_idndb`.`ahc_hits`]
ALTER TABLE `ahc_hits` ADD `site_id` INT(11) NOT NULL DEFAULT '1';

WordPress database error: [ALTER command denied to user 'idntl_usrfoun'@'localhost' for table `idntl_idndb`.`ahc_online_users`]
ALTER TABLE `ahc_online_users` ADD `site_id` INT(11) NOT NULL DEFAULT '1';

WordPress database error: [ALTER command denied to user 'idntl_usrfoun'@'localhost' for table `idntl_idndb`.`ahc_search_engine_crawlers`]
ALTER TABLE `ahc_search_engine_crawlers` ADD `site_id` INT(11) NOT NULL DEFAULT '1';

WordPress database error: [ALTER command denied to user 'idntl_usrfoun'@'localhost' for table `idntl_idndb`.`ahc_visitors`]
ALTER TABLE `ahc_visitors` ADD `site_id` INT(11) NOT NULL DEFAULT '1';

WordPress database error: [ALTER command denied to user 'idntl_usrfoun'@'localhost' for table `idntl_idndb`.`ahc_settings`]
ALTER TABLE `ahc_settings` CHANGE `set_id` `set_id` INT(10) UNSIGNED NOT NULL AUTO_INCREMENT

WordPress database error: [ALTER command denied to user 'idntl_usrfoun'@'localhost' for table `idntl_idndb`.`ahc_browsers`]
ALTER TABLE `ahc_browsers` CHANGE `bsr_id` `bsr_id` INT(3) UNSIGNED NOT NULL AUTO_INCREMENT


Deprecated: Function WP_Dependencies->add_data() was called with an argument that is deprecated since version 6.9.0! IE conditional comments are ignored by all supported browsers. in /home/idntl/public_html/wp-includes/functions.php on line 6260

WordPress database error: [Unknown column 'inclusive_language_score' in 'field list']
INSERT INTO `wp_yoast_indexable` (`object_type`, `object_id`, `object_sub_type`, `permalink`, `primary_focus_keyword_score`, `readability_score`, `inclusive_language_score`, `is_cornerstone`, `is_robots_noindex`, `is_robots_nofollow`, `is_robots_noimageindex`, `is_robots_noarchive`, `is_robots_nosnippet`, `open_graph_image`, `open_graph_image_id`, `open_graph_image_source`, `open_graph_image_meta`, `twitter_image`, `twitter_image_id`, `twitter_image_source`, `primary_focus_keyword`, `canonical`, `title`, `description`, `breadcrumb_title`, `open_graph_title`, `open_graph_description`, `twitter_title`, `twitter_description`, `estimated_reading_time_minutes`, `author_id`, `post_parent`, `number_of_pages`, `post_status`, `is_protected`, `is_public`, `has_public_posts`, `blog_id`, `schema_page_type`, `schema_article_type`, `object_last_modified`, `object_published_at`, `version`, `permalink_hash`, `created_at`, `updated_at`) VALUES ('post', '12570', 'post', 'https://idn.tl/tl/materia-ekonomia-baziku-iha-timor-leste-ba-alunus-4-cemci-3/', NULL, '30', '90', '0', NULL, '0', NULL, NULL, NULL, 'https://idn.tl/wp-content/uploads/2025/05/Materia-Ekonomia-Baziku-Iha-Timor-Leste-ba-Alunus-4-CEMCI-9-scaled.jpg', '12565', 'featured-image', '{\"width\":2560,\"height\":1709,\"filesize\":396365,\"url\":\"https://idn.tl/wp-content/uploads/2025/05/Materia-Ekonomia-Baziku-Iha-Timor-Leste-ba-Alunus-4-CEMCI-9-scaled.jpg\",\"path\":\"/home/idntl/public_html/wp-content/uploads/2025/05/Materia-Ekonomia-Baziku-Iha-Timor-Leste-ba-Alunus-4-CEMCI-9-scaled.jpg\",\"size\":\"full\",\"id\":12565,\"alt\":\"\",\"pixels\":4375040,\"type\":\"image/jpeg\"}', 'https://idn.tl/wp-content/uploads/2025/05/Materia-Ekonomia-Baziku-Iha-Timor-Leste-ba-Alunus-4-CEMCI-9-scaled.jpg', '12565', 'featured-image', NULL, NULL, NULL, NULL, 'Matéria Ekonomia Baziku Iha Timor-Leste ba Alunus 4 CEMCI', NULL, NULL, NULL, NULL, '2', '1', '0', NULL, 'publish', '0', NULL, NULL, '1', NULL, NULL, '2025-05-13 03:38:33', '2025-05-13 01:05:41', '2', '78:0fb9e587a8a02e39e8aa5cb2e9e059b4', '2026-08-31 04:45:26', '2026-08-31 04:45:26')

WordPress database error: [Unknown column 'blog_id' in 'field list']
INSERT INTO `wp_yoast_primary_term` (`term_id`, `post_id`, `taxonomy`, `blog_id`, `created_at`, `updated_at`) VALUES ('13', '12570', 'category', '1', '2026-08-31 04:45:26', '2026-08-31 04:45:26')

WordPress database error: [Unknown column 'blog_id' in 'field list']
INSERT INTO `wp_yoast_indexable` (`object_type`, `object_id`, `permalink`, `title`, `description`, `is_cornerstone`, `is_robots_noindex`, `is_robots_nofollow`, `is_robots_noarchive`, `is_robots_noimageindex`, `is_robots_nosnippet`, `is_public`, `has_public_posts`, `blog_id`, `open_graph_image`, `open_graph_image_id`, `open_graph_image_source`, `open_graph_image_meta`, `twitter_image`, `twitter_image_id`, `twitter_image_source`, `object_published_at`, `object_last_modified`, `version`, `permalink_hash`, `created_at`, `updated_at`) VALUES ('user', '1', 'https://idn.tl/tl/author/idn/', NULL, NULL, '0', '0', NULL, NULL, NULL, NULL, NULL, '0', '1', 'https://secure.gravatar.com/avatar/f592496349653c1a33fff7fb134c08984895b251e665b3d2222fe3560fc6d5c9?s=500&d=mm&r=g', NULL, 'gravatar-image', NULL, 'https://secure.gravatar.com/avatar/f592496349653c1a33fff7fb134c08984895b251e665b3d2222fe3560fc6d5c9?s=500&d=mm&r=g', NULL, 'gravatar-image', '2024-03-01 10:15:22', '2026-06-02 05:53:17', '2', '29:f5f25ebf9d9b84d2beb8857596be24ae', '2026-08-31 04:45:26', '2026-08-31 04:45:26')

Matéria Ekonomia Baziku Iha Timor-Leste ba Alunus 4 CEMCI - INSTITUTO DE DEFESA NACIONAL TIMOR-LESTE

WordPress database error: [Unknown column 'blog_id' in 'field list']
INSERT INTO `wp_yoast_indexable` (`object_type`, `title`, `breadcrumb_title`, `permalink`, `blog_id`, `description`, `is_robots_noindex`, `open_graph_title`, `open_graph_image`, `open_graph_image_id`, `open_graph_description`, `open_graph_image_source`, `open_graph_image_meta`, `object_published_at`, `object_last_modified`, `version`, `permalink_hash`, `created_at`, `updated_at`) VALUES ('home-page', '%%sitename%% %%page%% %%sep%% %%sitedesc%%', 'Home', 'https://idn.tl/tl/homet/', '1', '(IDN-TL)', '0', '%%sitename%%', '', '0', '', NULL, NULL, '2024-03-21 07:16:30', '2025-12-16 23:37:55', '2', '24:70bad4983de8e4863846ce050e89aa46', '2026-08-31 04:45:26', '2026-08-31 04:45:26')

WordPress database error: [Unknown column 'inclusive_language_score' in 'field list']
INSERT INTO `wp_yoast_indexable` (`object_type`, `object_id`, `object_sub_type`, `permalink`, `primary_focus_keyword_score`, `readability_score`, `inclusive_language_score`, `is_cornerstone`, `is_robots_noindex`, `is_robots_nofollow`, `is_robots_noimageindex`, `is_robots_noarchive`, `is_robots_nosnippet`, `open_graph_image`, `open_graph_image_id`, `open_graph_image_source`, `open_graph_image_meta`, `twitter_image`, `twitter_image_id`, `twitter_image_source`, `primary_focus_keyword`, `canonical`, `title`, `description`, `breadcrumb_title`, `open_graph_title`, `open_graph_description`, `twitter_title`, `twitter_description`, `estimated_reading_time_minutes`, `author_id`, `post_parent`, `number_of_pages`, `post_status`, `is_protected`, `is_public`, `has_public_posts`, `blog_id`, `schema_page_type`, `schema_article_type`, `object_last_modified`, `object_published_at`, `version`, `permalink_hash`, `created_at`, `updated_at`) VALUES ('post', '22', 'page', 'https://idn.tl/tl/homet/', NULL, '90', '0', '1', NULL, '0', NULL, NULL, NULL, 'https://idn.tl/wp-content/uploads/2024/09/logo-RDTL.png', NULL, 'first-content-image', NULL, 'https://idn.tl/wp-content/uploads/2024/09/logo-RDTL.png', NULL, 'first-content-image', NULL, NULL, NULL, NULL, 'homet', NULL, NULL, NULL, NULL, '6', '1', '0', NULL, 'publish', '0', NULL, NULL, '1', NULL, NULL, '2025-07-01 05:52:43', '2024-03-02 05:53:49', '2', '24:70bad4983de8e4863846ce050e89aa46', '2026-08-31 04:45:26', '2026-08-31 04:45:26')

WordPress database error: [Unknown column 'blog_id' in 'field list']
INSERT INTO `wp_yoast_indexable` (`object_type`, `object_id`, `permalink`, `title`, `description`, `is_cornerstone`, `is_robots_noindex`, `is_robots_nofollow`, `is_robots_noarchive`, `is_robots_noimageindex`, `is_robots_nosnippet`, `is_public`, `has_public_posts`, `blog_id`, `open_graph_image`, `open_graph_image_id`, `open_graph_image_source`, `open_graph_image_meta`, `twitter_image`, `twitter_image_id`, `twitter_image_source`, `object_published_at`, `object_last_modified`, `version`, `permalink_hash`, `created_at`, `updated_at`) VALUES ('user', '1', 'https://idn.tl/tl/author/idn/', NULL, NULL, '0', '0', NULL, NULL, NULL, NULL, NULL, '0', '1', 'https://secure.gravatar.com/avatar/f592496349653c1a33fff7fb134c08984895b251e665b3d2222fe3560fc6d5c9?s=500&d=mm&r=g', NULL, 'gravatar-image', NULL, 'https://secure.gravatar.com/avatar/f592496349653c1a33fff7fb134c08984895b251e665b3d2222fe3560fc6d5c9?s=500&d=mm&r=g', NULL, 'gravatar-image', '2024-03-01 10:15:22', '2026-06-02 05:53:17', '2', '29:f5f25ebf9d9b84d2beb8857596be24ae', '2026-08-31 04:45:26', '2026-08-31 04:45:26')

Matéria Ekonomia Baziku Iha Timor-Leste ba Alunus 4 CEMCI

Díli, 12 Maiu 2025 — Alunus kursu Estadu Maior Konjunta Integradu ba dala 4, kontinua ho aprendisajen kona-ba Ekonomia Baziku iha Timor-Leste, ne’ebé hanorin husi dosente Dr. Caetano C.Correia.,Lic-Eco.,M.Ak.,CMA.,C.FR.,CIA iha auditóriu IDN Palásiu Governu, Díli.
Tuir oráriu husi Diresaun Ensinu Formasaun IDN, lisaun ne’e sei hala’o husi loron 12 to’o loron 28 fulan Maiu, ho kontéudu prinsipal kona-ba definisaun Ekonomia nudar siénsia ne’ebé estuda oinsá atu kumpre nesesidade ema ho rekursu sira ne’ebé limitadu.
Problema ekonómiku prinsipal mak halo desizaun kona-ba sasan no servisu ne’ebé sei produz, kuantidade, no metoda produsaun.
Ezemplu konkretu hanesan desizaun atu produs batar ka kareta, depende ba rekursu disponivel no objetivu ba lukru. Metoda produsaun bele halo manual ka mekanizadu, uza traballadór lokál ka importadu, no inklui utilizasaun teknolójia efisiente.
Distribuisaun rezultadu produsaun fó prioridade ba justisa no igualdade. Pergunta ne’ebé importante mak. Se maka sei hetan sasan sira, Oinsá atu fahe ba ema ho rendimentu aas, médiu ka kiik.
Sistema Ekonomia Timor-Leste mak sistema Mistura, ne’ebé governu no setor privadu iha papel tomak. Rekursu ekonómiku prinsipal mak rekursu natural petroleu, gás naturál, agrikultura, peska, rekursu umanu ,forsa traballu no edukasaun, rekursu kapitál, no rekursu emprezariál kapasidade atu kria negósiu.
Atividade ekonomi komunidade mak produsaun, distribusaun no konsumisaun. Papél governu iha ekonomia maka regula polítika fiskál no moniter , investi iha infraestrutura no edukasaun, proteje merkadu lokál, no atrai investimentu estranjeiru.
Dezafiu Ekonómiku Timor-Leste:
• Dependénsia ba mina no gás
• Taxa pobreza no dezempregu aas
• Falta diversifikasaun ekonomika
• Infraestrutura sei dezenvolve hela
Oportunidade Dezafiu:
• Dezenvolvimentu setór agrikultura no peska
• Turizmu kulturál no natural
• Ekonomia dijitál
• Kooperasaun ekonómika rejionál (ASEAN, CPLP)
Tanba Timor-Leste sei depende maka’as ba reseita husi setór mina no gás. Maibé, rezerva ida ne’e sei hotu iha dékada tuirmai. Tanba ne’e, governu enkoraja diversifikasaun ekonomika liuhusi setór alternatívu hanesan agrikultura, turizmu. Maibé, esforsu ida ne’e sei hasoru dezafiu hanesan infraestrutura limitadu, falta abilidade traballadór sira, no asesu ba merkadu internasionál. #MédiaIDN
Scroll to Top